Wat er veranderde
Tot en met 2024 gaf de Belastingdienst bij schijnzelfstandigheid meestal eerst een aanwijzing, met tijd om het op te lossen. Sinds 1 januari 2025 is dat voorbij. De Belastingdienst kan nu direct een correctieverplichting of een naheffingsaanslag loonheffingen opleggen.
Boetes kwamen er in 2025 nog niet. Sinds 1 januari 2026 kan de Belastingdienst een vergrijpboete opleggen, bij opzet of grove schuld. Verzuimboetes volgen in 2026 nog niet. Nageheven wordt niet verder terug dan 1 januari 2025, behalve bij kwaadwillendheid of als een eerdere aanwijzing niet is opgevolgd: dan kan het tot vijf jaar terug.
Wat de cijfers laten zien
Volgens een Kamerbrief van december 2025 legde de Belastingdienst in 2025, tot en met oktober, 842 bedrijfsbezoeken af en startte het 237 boekenonderzoeken in het kader van de handhaving op schijnzelfstandigheid.
Aannemersfederatie AFNL meldde in december 2025 dat drie tot vier bedrijven in de bouw en infra naheffingen kregen van ongeveer € 1 tot 10 miljoen. De Belastingdienst noemt geen namen en bevestigt die bedragen niet. Infrabedrijf Van Gelder maakte in februari 2026 bekend dat het geld opzijzet voor een mogelijke naheffing en de betrokken zzp-contracten heeft beëindigd.
En over de grens?
Werkt een zzp’er in de praktijk als werknemer, dan is dat ook in Frankrijk een probleem. Lees waar de Franse inspectie op let.
Wat u hiervan leert
- Kijk per zzp’er hoe het werk feitelijk gaat: wie bepaalt de werktijden, wie stuurt het werk aan, wie levert het gereedschap.
- Naheffingen gaan terug tot 1 januari 2025. Wacht dus niet tot er een controle komt.
- Volgens AFNL verschuift de handhaving verder door de keten, ook naar onderaannemers.
- Werkt iemand in de praktijk als werknemer, neem hem dan in dienst.
Bronnen: Belastingdienst, handhaving arbeidsrelaties; Kamerbrief, 10 december 2025; Taxlive, december 2025; Accountancy van Morgen, februari 2026.